شکست «پاتریوت» در قطر / قمار ۲۰ میلیارد دلاری تایوان بر روی سپر آمریکایی گرانقیمت
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در شرایطی که تنشها در تنگه تایوان همچنان رو به افزایش است، تایپه به دنبال تقویت سپر دفاعی خود در برابر تهدیدات موشکی چین است. منابع نزدیک به ساختار دفاعی تایوان میگویند بسته تسلیحاتی جدیدی که از سوی واشنگتن در دست آمادهسازی است، صرفا به چند موشک محدود نمیشود، بلکه بخشی از یک برنامه بزرگتر دفاع هوایی به شمار میرود؛ برنامهای که ارزش آن میتواند به ۲۰ میلیارد دلار برسد.
بستهای فراتر از چند موشک
رهگیرهای PAC-۳ MSE قرار است در قالب بستهای گستردهتر تحویل داده شوند؛ بستهای که علاوه بر آنها، شامل سامانه فرماندهی IBCS، سامانه پدافند هوایی کوتاهبرد NASAMS، رادارهای پیشرفته LTAMDS و سامانههای ضدپهپاد نصبشونده روی خودرو نیز خواهد بود.
نیروی هوایی جمهوری چین پیشتر هم ۱۰۲ فروند از همین رهگیرها را با هزینهای حدود ۶۳۷ میلیون دلار خریداری کرده بود و تحویل نخستین محموله آنها از اوایل ژانویه ۲۰۲۶ آغاز شده است. اکنون خرید جدید میتواند ستون فقرات یک یگان تازه پاتریوت را شکل دهد.
یکی از متراکمترین سپرهای هوایی جهان
تایوان در حال حاضر یکی از فشردهترین شبکههای پدافند هوایی زمینی دنیا را در اختیار دارد؛ شبکهای که از نظر تراکم و تنوع سامانهها تنها با اسرائیل و کره شمالی قابل مقایسه است. این چیدمان سنگین دفاعی بخشی از راهبرد نامتقارن تایپه برای جبران فاصله قدرت با ارتش آزادیبخش خلق چین است؛ نیرویی که از نظر تعداد و فناوری برتری محسوسی دارد و از منظر سیاسی، دو طرف همچنان خود را در وضعیت جنگ داخلی حلنشده میبینند.
اصابت مستقیم؛ فلسفه جدید رهگیری
رهگیرهای PAC-۳ MSE مکمل سامانههای بومی Tien Kung III و Tien Kung IV به شمار میروند؛ بهویژه نسخه چهارم که برای مقابله با موشکهای بالستیک طراحی شده است.
برخلاف نسلهای قدیمیتر پاتریوت که به کلاهک انفجاری متکی بودند، PAC-۳ MSE از فناوری اصابت مستقیم یا hit-to-kill بهره میبرد؛ یعنی هدف را نه با انفجار ترکشزا، بلکه با برخورد مستقیم و انرژی جنبشی منهدم میکند. چنین رویکردی دقت بسیار بالاتری میطلبد، اما حذف کلاهک انفجاری باعث کاهش وزن و بهبود عملکرد پروازی موشک میشود.
این رهگیر میتواند اهداف را تا ارتفاع حدود ۶۰ کیلومتر درگیر کند، هرچند برد افقی آن در حدود ۱۲۰ کیلومتر است. در مقابل، سامانههای چینی مانند HQ-۹، موشک ۴۰N۶ و سامانه ضدبالستیک HQ-۲۹ بردهایی به مراتب بیشتر دارند. با این حال، PAC-۳ MSE با تمرکز بر ارتفاع رهگیری بیشتر طراحی شده تا زمان واکنش در برابر موشکهای بالستیک تاکتیکی افزایش یابد.
هزینههای سنگین برای رهگیری
قیمت این رهگیرها یکی از نقاط بحثبرانگیز ماجراست. هر فروند PAC-۳ MSE برای ارتش آمریکا حدود ۳٫۹ میلیون دلار تمام میشود، اما تایوان برای هر موشک نزدیک به ۶٫۲۵ میلیون دلار پرداخت میکند. در برابر ارتشی مانند چین که هم بودجه دفاعی بزرگتری دارد و هم زرادخانه موشکی آن چندین برابر است، این اختلاف هزینه میتواند پرسشهایی درباره صرفه اقتصادی چنین خریدهایی ایجاد کند.
از سوی دیگر، زمان تحویل رهگیرهای جدید هنوز روشن نیست. ارتش آمریکا طی سالهای اخیر ذخایر موشکهای پاتریوت خود را بهطور گسترده مصرف کرده و در میانه ۲۰۲۵ تایید شد که موجودی آنها به حدود یکچهارم سطح مورد نیاز پنتاگون کاهش یافته است.
کارنامهای که زیر ذرهبین است
سامانه پاتریوت از مِی ۲۰۲۳ در جنگ اوکراین بیشترین استفاده تاریخ خود را تجربه کرده است. با این حال، کارایی آن در برخی موارد از سوی مقامات غربی و اوکراینی مورد پرسش قرار گرفته است. افزون بر آن، در تابستان ۲۰۲۵ نیز در جریان رهگیری حمله موشکی بالستیک ایران به پایگاه العدید قطر، عملکرد این سامانه با دشواریهایی همراه بود و بعدها مشخص شد که رهگیری به طور کامل موفق نبوده است.
همین تجربهها باعث شد تا ارتش آمریکا در اواخر ۲۰۲۵ اعلام کند نسخهای جدید از پاتریوت با قابلیت هدفگیری ۳۶۰ درجه در دست توسعه است؛ ارتقایی که اگر عملی شود، بزرگترین تحول این سامانه از زمان ورودش به خدمت در سال ۱۹۸۱ خواهد بود و میتواند بخشی از ضعفهای آشکارشده اخیر را برطرف کند.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲
